ŚWIĘTO WOLNOŚCI I SOLIDARNOŚCI w Krakowie

30.rocznica wyborów do Sejmu i Senatu Polski w 1989 roku

W dniu 7 czerwca 2019 r., w Nowohuckim Centrum Kultury, Stowarzyszenie Sieć Solidarności zorganizowało obchody 30.rocznicy Wyborów ’89, w ramach ogólnopolskich obchodów ŚWIĘTA WOLNOŚCI I SOLIDARNOŚCI. Kluczową uroczystością obchodów było wręczenie Medali „Dziękujemy za wolność”. Uhonorowanych zostało 38 osób, które w 1989 roku zaangażowały się w akcję wyborczą Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, były jego członkami albo osobami wyróżniającymi się pracą i zaangażowaniem. W uroczystościach wzięło udział ponad 200 osób a wśród nich goście honorowi: Zastępca Prezydenta m. Krakowa Bogusław Kośmider, Wiceprzewodniczący Rady m. Krakowa Sławomir Pietrzyk, Wicemarszałek Sejmiku Województwa Małopolskiego Kazimierz Barczyk oraz Pani Celina Radoń - Zastępca dyr. IPN w Krakowie.

Rozpoczęliśmy uroczystości od wspólnego odśpiewania hymnu państwowego. Po czym Pan Bogusław Kośmider odczytał List Prezydenta Krakowa Jacka Majchrowskiego skierowany do uczestników uroczystości. Trzeba dodać, że Prezydent m. Krakowa jest patronem całości obchodów 30. rocznicy Wyborów ’89 w Krakowie.

Wręczenie Medali "DZIĘKUJEMY ZA WOLNOŚĆ"

Przewodniczący kapituły Medalu „Dziękujemy za wolność” Edward E. Nowak przedstawił ideę Medalu: MEDAL MA STANOWIĆ SYMBOLICZNE WYRAŻENIE WDZIĘCZNOŚCI I PODZIĘKOWANIA DLA MOŻLIWIE SZEROKIEGO KRĘGU LUDZI, KTÓRZY W OKRESIE PO 13 GRUDNIA 1981 ROKU BRALI UDZIAŁ W TWORZENIU WOLNOŚCI, NIEPODLEGŁOŚCI, DEMOKRATYCZNEJ I SAMORZĄDNEJ RZECZPOSPOLITEJ POLSKI Do 4 czerwca 1989 roku). Idea Medalu „Dziękujemy za Wolność” narodziła się w środowisku nowohuckiej Solidarności, Jej przedstawiciele, hutnicy stanowią trzon Stowarzyszenia Sieci Solidarności. Dlatego Medal nie jest wykonany z brązu srebra czy złota ale z stali. Jest to kawałek stalowej blachy grubej na 4milimetry. W centralnym miejscu Medalu widoczny jest pochód ludzi z terenu kombinatu Huta Sendzimira (d. Huta im. Lenina) w Nowej Hucie, podczas strajku wiosną 1988 roku. Podkreślał, że Medal ma charakter koleżeński, zostaje przyznany, przede wszystkim, na podstawie wniosku osoby już medal posiadającej, ma charakter regionalny Małopolski.Łącznie z, aktualną edycją przyznanych zostało dotychczas 707 Medali. Partnerem oraz jednostką finansującą Medal jest Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego.


Kapituła postanowiła przyznać Medale „Dziękujemy za wolność” XVIII edycji, z okazji 30. rocznicy Wyborów 1989 roku, osobom, które w 1989 roku zaangażowały się w akcję wyborczą Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, były jego członkami albo osobami wyróżniającymi się pracą i zaangażowaniem. Bardzo często są to osoby, dla których Wybory ’89 były zwieńczeniem wcześniejszej działalności w Solidarności czy szerzej w opozycji, ale są i takie które szczególnie wyróżniły się właśnie wtedy a wskazały je osoby już Medal posiadające. Prezes, zaznaczył także, że podczas zbliżającej się rocznicy powstania Solidarności 31 Sierpnia, będziemy kontynuować wręczanie kolejnych medali i bardzo liczymy, że także dzisiaj uhonorowane osoby, wystąpią z wnioskami wobec swoich koleżanek i kolegów, bo taki jest sens i wymiar tego Medalu.

Medal „Dziękujemy za wolność” wręczamy w kolejności alfabetycznej, bez względu na godności, tytuły, zasługi – powiedział Edward E. Nowak. Dzisiaj jednak, odejdziemy od tej zasady, a co więcej pierwszy z wręczonych dzisiaj medali nie przypadnie osobie z Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” a w zasadzie wręcz przeciwnie - człowiekowi z demokratycznej konkurencji, z którym szlachetnie rywalizowaliśmy w czerwcu 1989 roku, człowiekowi , który dla wielu z nas stanowił symbol walki o niepodległość Polski, który tak sformułowany cel miał odwagę wskazać, gdy wielu wątpiło w jej realność.

Medal „Dziękujemy za wolność”, Przewodniczący Kapituły wręczył Leszkowi Moczulskiemu a towarzysząca mu koleżanka Danuta Kinaszewska oraz kolega Artur Then z KPN-u wręczyli biało-czerwone kwiaty.

LESZEK MOCZULSKI urodził się 7 czerwca 1930 r oku w Warszawie, to wybitny polski polityk, były poseł na Sejm, publicysta i historyk, działacz opozycji, który był wielokrotnie aresztowany, spędził wiele lat w więzieniach PRL-uz powodów politycznych. Jest założycielem i przywódcą Konfederacji Polski Niepodległej, utworzonej 40 lat temu. W czerwcu 1989 roku kandydował z w Krakowie do mandatu nr. 200, który ostatecznie zdobył kandydat KO „Solidarność” Jan Maria Rokita.

Medal „Dziękujemy za wolność” posiada wielu działaczy KPN-u z Regionu Małopolski, wielu spośród nich widzę wśród gości obecnych na dzisiejszej uroczystości. Witam Was, przyjaciele najserdeczniej – zakończył Edward Nowak.

Już po uroczystości licznie przybyli działacze Krakowskiego KPN-u zorganizowali wspaniałe urodziny Leszkowi Moczulskiemu, który ukończył 89 lat, był tort i życzenia zdrowia. Leszkowi Moczulskiemu towarzyszyła żona Maja oraz córka z mężem Krzysztofem Królem.

I tura
Prezes Sieci Solidarności, przypomniał wszystkich wybranych do Sejmu i Senatu z listy Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”:

Z Krakowa:
Senat:
• ROMAN CIESIELSKI - prof. Politechniki Krakowskiej
• KRZYSZTOF KOZŁOWSKI – z-ca redaktora naczelnego Tygodnika Powszechnego
Sejm:
• MIECZYSŁAW GIL - hutnik-dziennikarz, były przew. KRH "Solidarność" w Hucie im. Lenina
• JÓZEFA HENNELOWA – z-ca red.naczelnego Tygodnika Powszechnego,
• EDWARD NOWAK - inż. hutnik, działacz samorz. prac. członek KRH „Solidarność”
• JAN MARIA ROKITA - prawnik, WiP, Komisja Interwencji i Praworządności "Solidarności"
• JERZY ZDRADA – prof., historyk UJ

z Województwa Tarnowskiego:
Senat:
• STANISŁAW CHROBAK – rolnik z Paleśnicy k. Zakliczyna 
• ANDRZEJ FENRYCH - mgr ekonomii, tarnowski nauczyciel
Sejm:
• KAROL KRASNODĘBSKI – działacz Duszpasterstwa ludzi Pracy 
• JERZY ORZEŁ - działacz "Solidarności" w Hucie im. Lenina w Bochni
• JAN RUSZNICA – Działacz Solidarności w Stomilu w Dębicy, członek KPN

z Województwa Nowosądeckiego:
Senat:
• ZOFIA KURATOWSKA - lekarz hematolog, przew. KK Koordynacyjnej Służby Zdrowia
• KRZYSZTOF PAWŁOWSKI - fizyk, były prezes KIK,
• JÓZEF JUNGIEWICZ - sadownik, członek Komisji Krajowej "Solidarności" w 1981 r.
• WŁADYSŁAW SKALSKI – inżynier, działacz "Solidarności" z Nowego Targu.
• STANISŁAW ŻUROWSKI - etnograf, Zakopane

Troje krakowian kandydowało w innych okręgach wyb. z list komitetów obywatelskich: 
• WŁODZIMIERZ MOKRY - kandydat do Sejmu z woj. Gorzowskiego (Choszczno)
• ANDRZEJ ROZMARYNOWICZ - kandydat do Senatu z woj. częstochowskiego
• TADEUSZ ZIELIŃSKI - kandydat do Senatu z woj. Sieradzkiego
- WŁADYSŁAW ŻABIŃSKI – członek ZSL popierany przez KO, członek MKO „S”

Medale „Dziękujemy za wolność” XVIII edycji, zostały przyznane następującym osobom:

  1. Andrzej Białas (ur. 26.07.1936) - prof. fizyk, b. Prezes PAU, czł. MKO „S”
  2. Zbigniew Chłap (ur. 08.04.1928) – prof. lekarz, „S”, czł. MKO „S” - nieobecny
  3. Marek Czerski (ur. 10.03.1948) – dziennikarz, anglista, z-ca szefa b. pras.-nieobecny
  4. Leszek Dziech-Zieliński (ur. 28.03.1956) – działacz „Solidarności, DKO w Podgórzu
  5. Leszek Dzierżanowski (ur. 08.09.1922) – odp. za finanse MKO „S”-nieobecny,
  6. Jerzy Fedorowicz – (ur. 29.10.1947) aktor wspierający kampanię wyborczą
  7. Witold Gadowski – (ur. 04.11.1964) dziennikarz, pisarz, członek NZS, czł. MKO, nieobecny,
  8. Anna Grajcarek – (ur.16.09.1950) pielęgniarka, „Solidarność” sł. Zdrowia, Okrągły Stół, czł. MKO”S”.

Przy wręczaniu medali towarzyszył, inny wybrany wówczas posłem, prof. prof. Jerzy Zdrada.

II tura
Rozpoczynając II turę, prezes Sieci przypomniał krótko osoby zaangażowane w kampanię wyborczą. Przede wszystkim Komitet Obywatelski „Solidarność”, ze Stefanem Jurczakiem, hutnikiem i zasłużonym opozycjonistą na czele. MKO liczył 157 osób. Szefem kampanii wyborczej był prezes krakowskiego Klubu Inteligencji Katolickiej Andrzej Potocki. Sztab wyborczy Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” mieścił się w lokalu KIK przy ul. Siennej 5, nazywany krakowskim „Smolnym”. Przy Siennej pracowali m.in. sekretarz KIK i szef biura organizacyjno-prawnego MKO „S” Tadeusz Skiba, kierujący licznie napływającymi wolontariuszami Zdzisław Blok, odpowiedzialna za oprawę wizualną Maria Osterwa-Czekaj, a także m.in. Janusz Baster, Ryszard Kawęski, Andrzej Komorowski, Robert Reinfuss, Krzysztof Tor, Irena Ziemianin i Anna Majda. Sekretariat obsługiwali m.in.: Katarzyna Kolenda, Urszula Kossakowska-Kowalska, Piotr Kowalski i Aldona Pawelec. Zespół prawny tworzyli m.in.: Zygmunt Bidziński, Paweł Sarnecki, Krystyna Sieniawska, Wiesław Zabłocki, Andrzej Zoll.

Wśród osób, którym zamierzamy wręczyć Medale będzie 23 członków MKO „S”, wielu już je ma, z tytułu innych rodzajów swojej działalności.

Medale „Dziękujemy za wolność” XVIII edycji, zostały przyznane następującym osobom:

  1. Janusz Jaworski (ur.08.01.1946) – dr. ek., nauczyciel AE, czł. MKO „S”,
  2. Lech Jeziorny (14.03.1959) - przedsiębiorca, RMP, czł. MKO
  3. Katarzyna Kolenda-Zaleska (ur.21.11.1963) , dziennikarka, sztab wyb., wspierała kandydatów wz Nowej Huty, odbierał ojciec prof. Zygmunt Kolenda
  4. Jakub Kosiniak (28.05.1961) - aktor, wsp. kampanii, studio wyb.
  5. Andrzej Martynuska (31.10.1950) – sztab Śr. Manif., punkty wyb. – odbierała córka,
  6. Jerzy Mikułowski Pomorski (03.01.1937) – prof. socjolog, AE, czł. MKO
  7. Zdobysław Milewski (25.08.1956) – akcja wyb. Śr. teren
  8. Janusz Orkisz (06.09.1934) – prof. mechaniki, PK, czł. MKO
  9. Maria Osterwa-Czekaj (ur. 26.10.1942) – dziennikarka, kier. oprawa plast. - odbierała 12 letnia wnuczka Marysia.

Po dwóch turach wręczania medali, krótki mini recital muzyczny dał Leszek Wójtowicz – bard Solidarności a także osoba wielce aktywna podczas tamtej kampanii wyborczej, już wcześniej uhonorowany naszym Medalem.

III tura
Przed kolejna turą wręczania medali, prezes Sieci przypomniał, że kampanię „Solidarności” w Krakowie wsparli znani aktorzy: Anna Polony, Jerzy Radziwiłowicz, Jerzy Binczycki, Teresa Budzisz Krzyżanowska, Izabela Olszewska, Krzysztof Globisz, Tadeusz Huk, Jakub Kosiniak, Jerzy Federowicz, Jerzy Nowak, Jan Peszeki dyrektor Teatru Starego Stanisław Radwan. Organizowali min. koncerty muzyki i poezji,w kościele Św. Mikołaja, Mariackim, w Auli Collegium Novum. Występowali m.in. Andrzej Białko (organy) i zespół Fiori Musicali. Poeta Stefan de Boisse nadsyłał swoje fraszki a rysunki satyryczne Andrzej Mleczko.Za oprawę wizualną kampanii odpowiedzialność wzięła Maria Osterwa-Czekaj, grafik i fotograf Jacek Stokłosa.Fotografie dla potrzeb MKO wykonywali także Ryszard Kornecki, Stanisław Markowski i Wojciech Rygulski, Mariusz Bembenek, Paweł Grawicz, Andrzej Stawiarski, Jacek Boroń. Miasto Wśród tłumów ochotników do pomocy chętni byli zarówno uczniowie, harcerze i studenci, jak i dorośli, a nawet seniorzy. Po skończonej robocie rzecznik prasowy MKO Adam Szostkiewicz stwierdził z zadowoleniem:

„Akcję plakatowania wygraliśmy zdecydowanie, to chyba widać”.

Medale „Dziękujemy za wolność” XVIII edycji, zostały przyznane następującym osobom:

  1. Papierz Zbigniew (ur.29.09.1954) – arch. , „S” Myślenice, MKO”S” – odbierała żona
  2. Pilichowska Bogdana (30.06.1944) – dział.społ., wspierała kampanię wyborczą,
  3. Rabsztyn Kazimierz (01.03.1942) – inż. Rolnik, czł. NSZZ RI „S”, czł. MKO”S”,
  4. Radwan Stanisław (20.03.1939) – aktor, dyr. T. Starego, czł. MKO”S”,
  5. Radziwiłowicz Jerzy (08.09.1950), aktor wsp., studio wyborcze– odbierał syn Piotr
  6. Sarnecki Paweł śp. (17.03.1939-28.11.2016) prof.UJ, czł. MKO”S” - odbierał syn Ksawery
  7. Sienkiewicz Bartłomiej (29.07.1961) – NZS, czł. MKO”S”,
  8. Skiba Tadeusz (ur. 11.11.1946) – sekr. MKO”S”, spr. Org. _nie odebrał medalu*
  9. Słaboń Wojciech (ur.10.08.1958) – drukarz podziemia, punkt inf. na Rynku,
  10. Sowa Wiktor (24.08.1941) – inż. automatyk, b. wojewoda N.Sącz.,KO Podhala,

Podczas wręczania Medali w kolejnych turach towarzyszył zastępca prezydenta Krakowa, uhonorowany naszym medalem za działalność w harcerstwie niezależnym, kolega Bogusław Kośmider.

IV tura

Jeszcze inne istotne miejsce tamtych dni to lokal przy ul. Manifestu Lipcowego gdzie znalazł siedzibę punkt informacyjny dla okręgu wyborczego Kraków-Śródmieście , kierowany przez Tomasza Gąsowskiego, wspierany przez redaktora podziemnego „Czasu Krakowskiego” Jacka Stefańskiego, Teresę Dobrowolską, Grażynę Makiełło-Jarżę i Andrzeja Martynuskę. Dla Okręgu nr 49 punkt taki działał przy nowohuckiej parafii na osiedlu Szklane Domy 7, a kierował nim Zbigniew Ferczyk, a wspierali go m.in. Jacek Korbas, Adolf Tomsiński. Dla Okręgu nr 50 punkt mieścił się w parafii przy ul. Misjonarskiej 3, a jego szefem był prof. Zygmunt Kolenda z Akademii Górniczo-Hutniczej. Później zaczęły powstawać mniejsze punkty informacyjne. Były też punkty uliczne: na Rynku Głównym, na Kleparzu, w Polfie, w Nafcie przy ul. Lubicz. Pod koniec maja naliczono 28 takich punktów informacyjnych. W każdym pracowało po kilka osób.

Bardzo ważną lokalizacją dla krakowskiej kampanii wyborczej był Hotel Polonia gdzie mieściło się centrum prasowe kierowane przez Macieja Szumowskiego, a pomagało mu doborowe grono krakowskich dziennikarzy prasowych i telewizyjnych, wśród nich zaś Artur Janicki, Marek Czerski, Tadeusz Pikulicki, Jerzy Surdykowski, Ola Zieleniewski, Jan Ciesielski, Helena Lazar, Joanna Filipowicz, Magdalena Hejda, Elżbieta Piwowarska, Daniel Szafruga, Ewa Baran ,Maria Przełomiec, Jerzy Skoczylas. Redaktorem naczelnym „Głosu Wyborczego „Solidarność” był Jerzy Surdykowski, a poszczególne numery opracowywali, m.in: Roman Graczyk, Stanisław M.Jankowski, Mieczysław Kasprzak, Janusz R. Kowalczyk, Maciej Kozłowski, Andrzej Lisowski, Jerzy Lehman, Zbigniew Ringer, Tadeusz Robak, Jan Rogóż, Bogdan Rogatko, Andrzej Romanowski, Jerzy Sadecki, Jacek Stokłosa, Jacek Stwora, Adam Szostkiewicz, Maciej Szumowski, Dorota Terakowska i drukarze z Prasowych Zakładów Graficznych. Tłumy ustawiały się po kolejny numer wydawanego przez Komitet pisma „Karta’89”:redaktor odpowiedzialny Tadeusz Pikulicki. sekr. redakcji Helena Lazar i Maria Przełomiec, Ewa Baran, Daniel Szafruga, Stanisław Misiak, Dasza Abrahamowicz. Wypowiadali się w tym szybkim biuletynie : Kornel Filipowicz, Leszek Elektorowicz, Henryk i Jacek Woźniakowscy, ks. Józef Tischner, Anna Polony, Jacek Kuroń, Stanisław Rodziński, Jerzy Radziwiłowicz, profesorowie : Zbigniew Chłap, Andrzej Szczeklik, Andrzej Zoll, członkowie MKO „S”.

Medale „Dziękujemy za wolność” XVIII edycji, zostały przyznane następującym osobom:

  1. Stefański Jacek (ur.24.07.1953) – DKO Śr., nieobecny,
  2. Stróżewski Władysław (ur. 08.06.1933) prof. fil. UJ, czł. MKO”S” - odbierał wnuk
  3. Szostkiewicz Adam (ur. 22.06.1952) – publicysta, S , intern., rzecznik pras. MKO”S”
  4. Ulasiński Cezary (ur.21.08.1953) – doradztwo strat., NZS, praca teren.
  5. Uryga Zenon (ur. 4.10.1934) – prof. WSP, dydaktyk, K. Program. MKO”S”,
  6. Zasada Florian (ur. 15.10.1952, zm.23.01.2018) „S Huty Lenina, MKO”S”, odbierał syn,
  7. Zoll Andrzej (ur. 27.05.1942) – prof. prawa UJ, MKO, v-ce PKW
  8. Zych Michał (16.04.1954) antykwariusz, telewizja wyborcza
  9. Żabiński Władysław (ur. 27.06.1942) rolnik, poseł ZSL, NSZZ RI, czł. MKO”S” – nieobecny,
  10. Jurczak Stefan śp.(ur. 15.11.1938, zm. 2.06.2012) Przew. MKO, Przedst. KO przy L. Wałęsie. Ten Medal został już dawno przyznany, odbierały go wnuczki Michasia i Antosia z synem Dominiakiem

Gorące oklaski ponad dwustu osób obecnych na uroczystościach towarzyszyły poszczególnym grupom osób odbierających Medale.

Podczas naszej uroczystości spotkała nas jeszcze jedna uroczystość. Prezes Zarządu Stowarzyszenia "Moja Nowa Huta" wręczył Medale "70 lat Nowej Huty" dla Edwarda E. Nowaka, Jana Ciesielskiego, Macieja Macha. Ponadto Medale za wkład w rozwój Nowej Huty otrzymali : Mieczysław Gil, Stanisław Handzlik, Zbigniew Ferczyk i Józefa Parzelska.

Uroczystość zamykał znakomity koncert Kwartetu ProForma, który wykonał otwory Jacka Kaczmarskiego, Przemysława Gintrowskiego, Kazika Staszewskiego i swoje własne, w składzie: Przemysław Lembicz – śpiew i gitara (co za głosy i dykcja),Piotr Lembicz – gitary, mandolina, Wojciech Strzelecki – gitara basowa, śpiew, Marek Wawrzyniak – perkusja, Marcin Żmuda instrumenty klawiszowe. Mury zespół zaśpiewał z towarzyszeniem chórku utworzonego z ludzi Solidarności i dyrektora NCK. Publiczność była tak zachwycona występem, że na bis zespól wykonał kilka utworów. Całą uroczystość prowadził Jakub Kosiniak.

Po koncercie zaczęło się „Spotkanie Ludzie 4 czerwca” na które zaprosiliśmy także przybyłą publiczność. Warto także podkreślić doskonałe zorganizowaną uroczystość, pod względem technicznym i organizacyjnym, piękną scenografię, wokół ustawione plansze przypominające wybory 1989 roku,oraz smaczne jedzenie i napitki. Szef Sieci Solidarności złożył podziękowanie dyrektorowi NCK Zbigniewowi Grzybowi, Pani Marii Grochot i wszystkim pracownikom zaangażowanym w uroczystość.

Zdjęcie z uroczystości w NCK w dniu 7.06.2019 roku Jacka M. Stokłosy. 

*Na zakończeniu Chcę przeprosić kolegę Tadeusza Skibę, za poważne nieporozumienie. Prawdopodobnie wskutek mojego przeoczenia, nie zaprosiłem na scenę do odebrania Medalu "Dziękujemy za wolność" kolegę Tadeusza Skibę, sekretarza Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego "Solidarność". Nie zwrócono mi na to uwagi. Gdy po uroczystości podszedł Tadeusz z dwoma przybyłymi wraz z nim córkami było już za późno. W tej sytuacji pozostało jedynie prosić Tadeusza Skibę o wybaczenie i poprosić Go aby zechciał przybyć 31 sierpnia br. na kolejną uroczystość, bowiem nie chciałem mu przekazywać medalu niejako pokątnie, tym bardziej z powodu mojego błędu.

Edward E. Nowak
Stowarzyszenie Sieć Solidarności