Dr. Andrzej Kowal, wybitny psychiatra i człowiek Solidarności, odszedł 5 lat temu

Andrzej Kowal (ur. 21.04.1938 r. w Krakowie, zm. 12.03.2015 r. tamże) wybitny dr. psychiatrii, filozof, przyjaciel ludzi chorujących psychicznie. Doktor Andrzej został pochowany na podgórskiej nekropolii.

Andrzej Kowal ukończył studia medyczne(1961) w Śląskiej Akademii Medycznej, rozpoczynając  jednocześnie studia filozoficzne na Wydziale filozoficzno-historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1965 roku. Początkowo pracował w Akademii Medyczne.  W 1963 roku rozpoczął obowiązkową wówczas dla lekarzy służbę wojskową, a po jej zakończeniu został zatrudniony w Szpitalu w Kobierzynie na stanowisku asystenta, a później starszego asystenta oraz  rozpoczął specjalizację z psychiatrii. W lipcu 1973 roku został kierownikiem Działu Rehabilitacji,  pełniąc jednocześnie obowiązki ordynatora Oddziału Dziennego. Ordynatorem Oddziału został w 1978 roku. W 1991 roku w wyniku postępowania konkursowego został mianowany przez Wojewodę Krakowskiego Tadeusza Piekarza na stanowisko Dyrektora Specjalistycznego Psychiatrycznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Krakowie, przemianowanego następnie na Szpital Specjalistyczny im. dr. Józefa Babińskiego. Zmagał się z wyzwaniami wprowadzał stopniowe, ewolucyjne zmiany w systemie leczenia i zainicjował wymianę pokoleniową zarządzającej kadry medycznej oraz nowoczesne humanistyczne podejście do pacjentów. Otworzył też pole dla nowych obszarów wymagających specjalistycznego leczenia jak np. zaburzenia osobowości (pierwszy w Polsce oddział Leczenia Zaburzeń Osobowości powstał w 2002 roku. Przeformułował również system leczenia uzależnień, tworząc na terenie Szpitala Wojewódzki Ośrodek Terapii Uzależnień i Współuzależnienia.
Poszukiwał też środków na najpilniejsze remonty, zwłaszcza te dotyczące infrastruktury, wykorzystując współpracę międzynarodową.
Kontakty z niemieckim środowiskiem psychiatrów zaowocowały nie tylko współpracą merytoryczną, ale przede wszystkim  upamiętnieniem Pacjentów Zakładu dla Umysłowo i Nerwowo Chorych w Kobierzynie zamordowanych w Auschwitz w 1942 roku w ramach Akcji T4.

Będąc już w wieku emerytalnym podjął pracę jako Ordynator Oddziału Dziennego w Szpitalu MSW w Krakowie. Co tydzień jeździł też do Czarnego Dunajca do swoich pacjentów z nowotarskiego Szpitala.

Kolega Andrzej Kowal od samego początku był człowiekiem Solidarności, tworzył ją w środowisku służby zdrowia a w okresie stanu wojennego był czynnie zaangażowany w pomoc internowanym i więzionym. Współpracował z Arcybiskupim Komitetem Pomocy Więzionym i Internowanym. Opiekował się m.in. Jackiem Żabą, próbując uchronić go przed powrotem do więzienia. Był autorem opracowania „Uwagi w sprawie internowanych, podejmujących głodówkę w więzieniu i następnie leczonych w szpitalach krakowskich”, które zostało opublikowane w 1982 r. jako pierwszy zeszyt „Acta Medica Cracoviensia Tempore Status Belli”.
Po przemianach 1989 roku był przewodniczącym Małopolskiej Sekcji Służby Zdrowia NSZZ „Solidarność” a następnie wieloletnim dyrektorem szpitala im. Dr. Babińskiego.

dr Andrzej Kowal pozostanie w pamięci wszystkich którzy go znali, jako dobry, mądry i szlachetny człowiek, wybitny lekarz, oddany bezinteresownie  pomocy chorym, dostrzegający w każdym z nich człowieka, którego trzeba zrozumieć, szanując  jego podmiotowość i autonomię oraz  wydobywając z niego to, co najcenniejsze z myślą o jego zdrowiu  i powrocie do funkcjonowania społecznego.

Dr. Andrzej Kowal został uhonorowany medalem „Dziękujemy za wolność”.

Stowarzyszenie „Sieć Solidarności”